Lieve Nederlanders

Lieve Nederlanders
door de Nederlandse en sinds kort ook een beetje Friese Driekus Vierkant

Oh lieve Nederlanders. Wat maken we het elkaar soms moeilijk. Wat staan we dan mijlenver van elkaar vandaan. Als het even kan benadrukken we graag al onze tegenstellingen in dit minuscule landje, terwijl onze overeenkomsten zoveel groter zijn.

Iedereen is hier een individu, met een unieke identiteit. Die identiteit is niet één geheel, maar bestaat uit meerdere kringen die soms wel en niet overlappen: bijvoorbeeld cultureel, seksueel, herkomst, levensovertuiging, religie en politiek. Je kan in Nederland bijvoorbeeld als heidene samen met een Christen van heavy metal genieten. Je kan als Moslim homo zijn met een Friese ambtenaar en samen PVV stemmen. Ok dat laatste is een geintje maar het kan in theorie. Juist zo divers zijn, bindt ons. Waar anders ter wereld kunnen zulke individuele en diverse mensen toch zo samen leven.

Nederlandse tolerantie is ignorantie
En toch ontsporen we af en toe. Dan duiken we in onze loopgraven en smijten we gifgas naar de tegenstander. Waarom? Omdat we ons er in de jaren ’70 van hebben overtuigd dat onze tolerantie die van de regenboogvariant is: dat we het afwijkende leven van een ander toejuichen en er trots op zijn. Voor wie in die droom gelooft: sorry, dat is onzin. Nederlandse tolerantie is ignorantie:

“Je doet maar met je afwijkende gedrag, ik laat je met rust zolang jij je maar niet bemoeit met mijn afwijkende gedrag. Ja ik stoor me mateloos aan je maar ik weet dat je mij komt aanpakken als ik me met jou bemoei.” 

Hard en desillusionerend? Yep. Welkom in Nederland. We hebben een stilzwijgend verdrag. Een wapenstilstand. Wee degene die deze ongeschreven regel doorbreekt: je bent de klos.

Polderen
Hoe lossen we dan onze verschillen op, en kunnen we toch samenleven? Door te polderen. Polderen is met zijn allen in een kringetje gaan zitten en zachtjes, voorzichtig je mening geven, en kijken of je een stapje verder met elkaar komt. Omdat we geleerd hebben dat het niet werkt als we elkaar de koppen inslaan. We hebben geleerd samen verder te komen, middels overleg. Ellenlange vergaderingen, met dodelijk saaie compromissen. Stapje voor stapje.

Wat in het poldermodel dus averechts werkt is een botte stelling droppen en vingerwijzen. Ook al beschuldig je maar één deelnemer, de rest zal je gedrag subiet afkeuren en je tot kalmte manen.

Zwarte Pieten
En daar ging het mis in de Zwarte Pieten discussie. Ik kan me voorstellen dat iemand met een donkere huidskleur primair negatief reageert op Zwarte Piet. Maar in plaats van te polderen, in plaats van te vragen naar de beweegredenen, werd één van de zwaarste beschuldigingen geuit:

“Zwarte Piet is racisme, eenieder die voor Zwarte Piet is, is een racist.”

Oei!!!! Zo’n stellingname wordt niet gewaardeerd in Nederland. Een betere opmerking was:

“Ik heb een probleem. Ik ervaar pijn als ik word geconfronteerd met Zwarte Piet, ik ervaar het als racisme, wat is jullie intentie daarachter?” 

Dat is polderen: je betrekt de ander bij je gevoelens, vraagt naar de beweegredenen en begint een dialoog.

(Overigens, je komt nooit uit de discussie of Zwarte Piet wel of geen racistische kenmerken heeft. De één vindt van wel, de ander vindt van niet, en beiden proberen ze hun bewijs uit de historie te halen. Daarbij blijft het bij meningen over een fictief personage. In polderland Nederland kiezen we dan voor het standpunt: we agree to disagree.)

Actie – reactie
De stelling die wel te verdedigen valt is dat mensen die het Sinterklaasfeest vieren en vinden dat Zwarte Piet daarbij hoort, er geen racistisch motief mee hebben. Deze mensen beschuldigen van racisme komt dan zwaar aan. In plaats van begrip, kweekte de ‘Zwarte Piet is Racisme’ groep grote weerstand. Als je in jouw ogen onterecht beschuldigd wordt van racisme, dan is voor jou de discussie eigenlijk al gesloten. Je gaat met de hakken in het zand. Niet veel mensen kunnen het dan nog opbrengen door terug te vragen:

“oei wat vervelend dat je ervaart dat Zwarte Piet racistisch is, waar baseer je dat op?”

Nee, de loopgravenoorlog is gestart. De veenbrand slaat uit. Het Zwarte Pieten over en weer is begonnen. Welkom in Nederland.

Pak samen racisme aan
Nu is het helaas zo dat donkere mensen soms worden uitgescholden voor Zwarte Piet. Dat is vreselijk. Het is racisme. Het is misbruik van een icoon van een kinderfeestje. Het is essentieel om onderscheid te maken tussen de racist en het icoon en de mensen die achter dit icoon staan. Deze laatste groep distantieert zich uiteraard van de racist. Laat de gediscrimineerden en de mensen achter het icoon gezamenlijk een statement maken tegen racisme, tegen de racisten. Ook dat is polderen: samen het probleem aanpakken, en niet elkaar als het probleem zien.

Give and take
Er is best begrip voor donkere mensen die een probleem hebben met Zwarte Piet. Zolang ze maar niet meteen de racecard trekken: dat werkt echt averechts. Zolang ze het kinderfeestje maar niet bederven met hun protesten. Ondanks alle botheid in Nederlanders is het not done om kindjes in je loopgravenoorlog te betrekken. Het werkt averechts. Het werkt zelfs domme en gevaarlijke acties zoals snelwegblokkades in de hand. Wat vervolgens weer wordt uitgelegd alsof die groep burgers extremistische racisten zijn. Het zijn notabene gerenommeerde kranten die dat soort ongefundeerde, gevaarlijke en beledigende stellingen durven te publiceren. Shame shame shame. Zo diep is die loopgravenoorlog. Feiten en rede doen er niet meer toe in een loopgravenoorlog. Er wordt met gifgas gegooid. Schaam jullie allemaal.

Kleurloos
En ondertussen wordt Zwarte Piet netjes aangepast. We hebben roetveegpiet, blanke piet, kleurpieten. Elke kleur moet kunnen. Alleen Zwarte Piet willen verbannen is geen slimme optie. Dan maak je namelijk onderscheid op kleur, en dat is precies wat we allemaal niet willen. Behalve de racisten. Vrolijk alle kleurtjes door elkaar heen. Net als in het echt. Anders wordt het wel erg kleurloos in Nederland.

#KerktorensZijnRepressie
Maar het wordt dan ook een beetje eng in Nederland, als je de redenering van #ZwartePietIsRacisme aanhangers volgt en doortrekt. Neem nou de kerken. Eeuwenlang onderwierpen ze andersreligieuzen, minderheden en vrouwen. Onderdrukking, marteling, foltering, verkettering… Kerktorens zijn nu dan misschien onschuldige gebouwen, hun oorsprong is onomstotelijk aantoonbaar die van eeuwenlange repressie. Het maakt volgens de redenering van de #ZwartePietIsRacisme aanhang echt niet uit dat kerktorens nu monumenten zijn, en kerkgangers onschuldige vredelievende medemensen zijn. Nee, iedere andere religie, iedere minderheid, iedere vrouw, zou zich gekwetst moeten voelen en eisen dat we stoppen met deze symboliek. Het kan zo kwetsend zijn! Sloop de kerktorens! Een beeldenstorm! Dat is juist wat Nederland niet is en niet wil zijn.

Drie Kusjes met van die hele mooie rode dikke lippen. En oh ja, besef: tolerantie werkt alleen echt als het van twee kanten komt.

Advertenties