Zondag met Driekus – Stikstof

Zondag met Driekus – Stikstof

Door de immer goed boerende Driekus Vierkant

Ja moi! We hadden op deze zondagochtend dus gewoon lui in onze bedstee kunnen liggen knuffelen met een fles Lagavulin, terwijl we werden gestreeld door een duo lieftallige wulpse boerendochters, maar om wat duidelijkheid te geven in dat hele stikstof debat was de gehele Driekus redactie bereid om speciaal voor u het boerenverstand aan te zetten en onderstaand blog te schrijven!

Stikstof

Stikstof bestaat in meerdere vormen:

  • Lucht bestaat voor bijna 80% uit gewone stikstof. Niks mis mee.
  • De industrie, vliegtuigen en auto’s produceren NOX: niet echt gezonde stikstof, je krijgt er last van je longen van.
  • Mensen en dieren – en dus ook landbouw – produceren een andere stikstofvariant: ammoniak. Daar gaan sommige planten echt enorm van groeien. Vroeger werd land bemest (ja mest: met poep) om granen, mais en groenten sneller te laten groeien. Tegenwoordig maken we kunstmest. Nederland kent geen honger meer dankzij kunstmest, dankzij stikstof. Bijna 20% van het aardgas dat we oppompen wordt gebruikt om kunstmest van te maken. Nu we de gaskraan toch dichtdraaien kunnen we ook stoppen met die vervuilende kunstmestproductie en de vele initiatieven van boeren voor centrale mestverwerking faciliteren. De overheid zit dit nog in de weg.
  • Besef even dat de landbouw ook veel stikstof opneemt: dit wordt vaak vergeten in berekeningen: stikstof in de lucht daalt neer waar het neerdaalt, rondom de bron. Vooral op landbouwgrond, dat is ingericht om het gewas zo efficiënt mogelijk te laten groeien. Stikstof is goed voor onze groenten en dus goed voor ons. Je wil echter zo weinig mogelijk NOX en de (kunst)mest wil je alleen waar het efficiënt is: wel in onze groenten, niet in de natuur.

Natuur?

De definitie van natuur is ongerepte wildernis. In Nederland kennen we dat niet. Wat wij natuur noemen zijn beheerde parken, waarin we een bepaalde samenstelling van dieren en planten nastreven. In Nederland kennen we alleen cultuurlandschap: verstedelijking, landbouw, en dus ook de gebieden die wij natuur noemen zijn in feite niets anders dan door mensen beheerde achtertuintjes. Beheerorganisaties snoeien, verschralen, schieten, kappen. Is geen natuur. Er gaat erg veel geld om in deze nepnatuurgebieden. Natuurbeheerders (een tegenstelling op zich) kopen grote stukken grond op om ze te gaan ontwikkelen als parkjes. En vragen bakken met subsidies om deze postzegeltjesnatuur te beheren. Op zich niets mis met mooie parkjes, maar laten we het geen natuur noemen. De natuur doet namelijk nooit wat mensen willen. De natuur woekert altijd, precies waar je dit niet wil. En dankzij stikstof groeit de natuur nog meer en sneller. Waardoor beheer van nepnatuurgebieden lastiger en duurder wordt, als je verschraalde grond nastreeft. Besef even dat die natuur waarnaar gestreefd wordt ook ooit door mensen gemaakt is: Nederland was vroeger moeras en bos: geen heide: dat ontstond door turfwinning. De natuur van de natuur is alles tot bossen groeien. Dat tegenhouden is tegennatuurlijk. Wist je dat de natuurbeheerorganisaties voor enorme ontbossing van Nederland zorgden? Oeps CO2. Nederland kent geen natuur.

Natura2000

Natura2000 is een programma van de EU om in Europa te zorgen dat natuurgebieden op peil blijven: dat dieren en planten die onder druk staan meer kans krijgen om zich staande te houden, of om te kunnen groeien. Provincies in Nederland vroegen maar wat graag Natura2000 subsidies aan (want la la la EU geld) en gingen daarom heel soepel om met de richtlijnen. Nepnatuur werd gewoon aangemerkt als echte natuur. Op papier omgebatterijd. Alleen al als een beestje of een plantje zich er mogelijk zou kunnen vestigen, dan vond met het gebied al voldoende om er Natura2000 subsidiegeld voor aan te vragen. Ministerie van Landbouw, natuurbeheerorganisaties, provincies, ze deden er maar wat graag aan mee. Sjoemelende ambtenaren: het zal niet de laatste keer zijn dat dit blog daar over gaat. Nederland kent maar liefst 160 van die postzegelnatuurgebiedjes, midden tussen steden, dorpen, industrie en landbouw. Dat is natuurlijk (haha) vragen om ellende in zo’n klein en dichtbevolkt en producerend land. Maar daar maakte men zich geen zorgen over. Want la la la subsidie en na ons de zondvloed.

PAS

Stikstof laat de natuur onnatuurlijk hard groeien, of verzuren. Dat kan ten koste gaan van bepaalde soorten. De EU wil dat er weinig stikstof in Natura2000 gebieden terecht komt. Dat ging dus ook gelden voor de Nederlandse nepnatuur waar Natura2000 geld voor werd aangevraagd. Maar ja, Nederland is een klein en dichtbevolkt land, en produceert veel stikstof: mensen, dieren, landbouw. Het is onmogelijk om alles tegelijk te willen: mooie parkjes (wat ze dus onterecht natuur noemen), en industrie, en landbouw, en met 17 miljoen mensen op zo’n klein stukje aarde leven, uitstoten, produceren. Niet alles kan dus, zoals Remkes onlangs schreef. Uiteraard verzonnen politici en ambtenaren een list: het Programma Aanpak Stikstof: als je stikstof uitstoot, dan hoef je alleen maar te beweren dat je dit in de toekomst, ooit, zal compenseren. Op papier -des ambtenaren- was het stikstofprobleem dus mooi opgelost. Lekker sjoemelen. Nederland kon onbeperkt de industrie aanslingeren. Alles groeide: mensen, industrie, bedrijven, huizen, vliegen, dieren, voedsel, stikstof, en dus ook de natuur die van stikstof houdt. Ten koste van de postzegeltjes nepnatuur. Moreel en juridisch zeer discutabel allemaal, maar hee, welkom bij de overheid: papieren oplossingen, lekker ver van de realiteit. Zeven jaren lang sjoemelde de overheid door. Van dit PAS model heeft de Raad van State gezegd dat het niet meer mag. PAS op de plaats: je MOET stikstof uitstoot beperken, of direct compenseren. Daarbij mag je bij de ene partij stikstof verminderen om die van jou te mogen vergroten. Extern salderen heet dit. De overheid is vanaf dit moment technocratisch tewerk gegaan: er is een papieren stikstofplafond, dus als Schiphol wil groeien dan gaat dit ten kosten van boeren. Als we huizen of een fabriek willen bouwen, dan gaat dit ten koste van boeren. Alsof je de overweging maakt 1 persoon neer te schieten om er een ander mee te kunnen redden. Sectoren tegen elkaar opjutten. Mes op de keel zetten. Rug gegen die mauer mentaliteit onder het mom van een democratisch proces. Amoreel, afstandelijk, verwerpelijk, schandalig. Gewetenloos. Kil. En juridisch drijfzand. Alweer.

Paniek

Dikke paniek dus bij de overheid. Bij politici. Bij ambtenaren. Maar dus ook bij industrie, bij boeren, bij bouwbedrijven. Alle vergunningen stonden ineens op slot. En laten overheden nou net allerlei grote ambitieuze plannen hebben waar politieke carrières van af hangen. Een nieuwe woonwijk hier. Een fabriek daar. Banen moeten geschapen worden want dan kun je jezelf op het podium hijsen en laten zien dat de miljoenen publiek geld (ons geld) die je wegpompte toch iets van nut hebben gehad. Met de botte bijl werd op de agri-industrie ingehakt. Daar wordt de meeste stikstof geproduceerd, dus daar zullen de klappen moeten vallen. Never waste a good crisis, zullen vele politici bovendien gedacht hebben. Vanuit D66 kwam de harde aanval op de agri-sector. De RvS uitspraak was een mooie knuppel om GroenLinks linksom in te halen en politiek te scoren onder het stedelijke electoraat dat allang vergeten is waar ons eten vandaan komt, dat geen honger heeft gekend: ‘Halveer de veestapel’ riep Tjeerd de Groot, voorheen voorstander van de agri-sector, nu iemand die een ministerschap ambieert en uit dit belang zijn eigen sector de rug toekeert. GroenLinks was er als de kippen (pun) bij om mee te doen. Het CDA staat niet pal achter de boeren, uit angst uit coalities te vallen. Tot zover de loyaliteit van het CDA aan hun achterban.

Kabinet, provincies en boeren

Remkes kwam met het rapport ‘Niet alles kan’. De provincies kwamen met nog scherper beleid. Hoe zit dit nu precies? Waarom zit hier verschil tussen? En waarom zijn de boeren zo kwaad?

We vinden het allemaal zo’n mooi romantisch beeld: koeien in de wei. Kippetjes lekker buiten aan het scharrelen, en rollende varkentjes in de modder. Maar om de uitstoot van deze beesten zo klein mogelijk te houden, kun je ze beter binnen in een schuur houden. Waar de beesten beschut zijn tegen zon, wind, regen en kou. Ja, dieren houden net als jij liever van binnen zijn bij slecht weer. Een stal kan vrijwel alle uitstoot filteren. Een weiland niet.

Een stal is dus beter voor het milieu dan dieren die buiten lopen. Maar dan moet je wel een moderne stal hebben, met goede mestafvoer en met goede luchtfilters. Om zo’n nieuwe stal te kunnen bouwen gaat een boer naar de bank, om geld te lenen. De bank wil die lening afbetaald zien, met rente. Om dit te kunnen betalen moet de boer zijn winstmarge vergroten. Dit doe je door meer dieren te nemen. Schaalvergroting helpt bij een beter milieu. Die megaboerderijen waar veel mensen uit de milieuhoek op tegen zijn, zijn dus juist beter voor het milieu. Milieubeleid stimuleert dus rechtstreeks schaalvergroting. Overheidsbeleid.

Stel, een boer heeft nu 80 koeien.

een boer heeft 80 koeien
1) Een boer heeft 80 koeien

Om een milieuvriendelijk stal te kunnen bouwen, koopt de boer rechten aan voor 160 koeien. Hij is vanaf dat moment eigenaar van de rechten om 160 koeien te houden.

een boer koopt rechten voor 160 koeien
2) Een boer moet voldoen aan de strengste milieu-eisen en moet daarvoor nieuwe stallen bouwen. Om dit te kunnen financieren moet hij groeien en koopt rechten voor 160 koeien. De overheid stimuleert dus schaalvergroting.

Je gaat doorgaans niet meteen voor 160 koeien, maar breidt stapsgewijs uit. Je bouwt dus een stal voor bijvoorbeeld 120 koeien:

de boer bouwt een stal voor 120 koeien
3) De boer breidt gefaseerd uit en bouwt een stal voor 120 koeien.

De boer gaat dus van 80 naar 120 koeien, en heeft de rechten om uiteindelijk door te groeien naar 160 koeien.

Wat heeft nu het kabinet gezegd? We beperken de boeren tot de gebouwde stalcapaciteit:

kabinet beperkt tot stalcapaciteit
4) Kabinet beperkt de groei tot de gerealiseerde stalcapaciteit en neemt de boer zijn aangekochte rechten af. Diefstal.

Let wel: de boer heeft dus tienduizenden, tot wel honderdduizenden euro’s uitgegeven voor rechten op uitbreiding, maar deze worden hem afgenomen. Dit is pure diefstal. Dit plan is niet met de sector maar over de sector bedacht. Wel door ambtenaren. Die niet willen erkennen dat ze er een totale puinzooi van hebben gemaakt, maar liever de consequenties bij een enkele sector neerleggen. Het is koren op de molen (pun) van activistische anti-agri politici die niets liever willen dan de Nederlandse voedselproductie overhevelen naar het buitenland, en Nederlandse akkers en weilanden willen omtoveren in nog meer nep-natuur. Met nog meer beperkingen voor wonen, werken en leven. Een neerwaartse spiraal.

Tot ieders verbazing gingen de provincies nog een stap verder:

provincies limiteren tot bestaande capaciteit
5) Provincies limiteren boeren tot de bestaande capaciteit, dus alle investeringen in rechten en stalcapaciteit zijn weggegooid. Pure diefstal.

Het IPO (zeg maar waar ambtenaren die echt niks kunnen naar weg worden gepromoveerd door provincies) is het overlegorgaan van de Nederlandse provincies. Het PAS overleg bij het IPO wordt gedomineerd door GroenLinks en kwam zonder overleg met de boeren, wederom OVER de sector in plaats van MET de sector tot het besluit om de uitbreidingscapaciteit volledig op slot te zetten: of jij je als boer nu diep in de schulden hebt gestoken voor het bouwen van moderne stalcapaciteit: het maakt ze niet uit.

Dus mag je als boer terug naar de bank en zeggen dat je die lening niet kan aflossen. Dat je tonnen kwijt bent. Dat je failliet kan zijn. Dat de waarde van je bedrijf met de helft is gekelderd. Dit gaat om boerenfamilies. Gezinnen, bedrijven die kapot worden gemaakt.

Zo ga je niet met bedrijven om.

Zo ga je niet met mensen om.

Hier faalt de democratie.

Hier faalt de rechtsstaat.

Friesland

In Friesland ging de provincie gelukkig snel overstag. Ze zagen in dat bovenstaande moreel en juridisch helemaal geen stand kan houden. Ze schortten hun steun aan het IPO plan op om met een beter voorstel te komen.

Drenthe, Overijssel, Gelderland

Evenals Friesland, besloten Drenthe, Overijssel en Gelderland in al hun wijsheid dat het IPO te ver is gegaan met hun beleidsmaatregelen. Ook zij schortten de plannen van IPO op.

Brabant

In Brabant speelt het probleem dat gedeputeerde Rik Grashoff (GroenLinks) ook de voorman is in het PAS overleg van de provincies. Boerenland omtoveren tot nepnatuur, en huizen bouwen zijn zijn grootste ambities. Hij legt in feite nu de schuld neer bij de boeren dat de vergunningen op slot zitten. De hypocrisie. In Brabant speelt nog meer: de regels zijn er al strenger. Boeren moeten op hele korte termijn beslissingen voor hun bedrijven nemen (investeren of stoppen) zonder dat ze de consequenties kunnen overzien: dankzij de politiek, dankzij de ambtenaren. De boeren hebben daarom verzocht tot opschorting van die deadline, zodat ze weloverwogen keuzes kunnen maken. Die ruimte is ze niet gegund door het Brabantse bestuur. Godsgeklaagd. We hopen dat de Friese vlag nog lang zal wapperen, in Brabant. Om dat een Groninger te laten opschrijven, dan moeten ze echt flink kwaad zijn.

Groningen

In Groningen spelen andere belangen. Door de aardbevingen is er een grote verstevigingsoperatie gepland. Het aardgasschade dossier is al in 7 jaren niet kundig opgepakt door de provincie en het Rijk, dus is ze er alles aan gelegen  om nu wel politiek te kunnen scoren op dit dossier. De bestuurders onderschatten de frustratie bij de boeren dat ze al 7 jaren lang schade hebben aan hun boerderijen, grond, schuren en mestkelders en dat de provincie er nooit echt voor ze is geweest. Daarnaast wil Groningen naarstig scoren met het acquireren van fabrieken (die er nooit gaan komen want er spelen heel andere problemen, waaronder geen personeel beschikbaar in de regio, handelsoorlogen (wederom overheden) en oneerlijk speelveld door verschillende regels in de EU) waarvoor men op voorhand stikstof wil compenseren. Er wordt zelfs door kamerlid Moorlag (PvdA, Groninger) gerept van onteigening, uiteraard wel tegen de dagwaarde van het bedrijf door de overheid, een bedrijf dat waardeloos is gemaakt door diezelfde overheid. De provincie Groningen loopt dus het risico op voorhand boerenbedrijven kapot te maken voor een fabriek die er nooit komt. De houding van de bestuurders was bovendien arrogant en regentesk. Gedeputeerde Staghouwer bleef na gesprekken achter gesloten deuren: hij  liet LTO het slechte nieuws brengen. Hoe zwak. Met wat eierstruif op de raampjes een ingedrukte deur tot gevolg. Poeh poeh. Nooit hoorde je zulke grote woorden uit de monden van de bestuurders zoals die van CdK René Paas over democratie en rechtsstaat. Waar waren deze woorden, deze felheid in het aardbevingsdossier? Hypocrisie ten top uit de monden van bestuurders die de boeren en de burgers al 7 jaar in de stront laten zitten. En gedeputeerde Staghouwer die liegt dat het eigen beleid niet scherper is dan het landelijke. Schande. Schaam jullie diep. Rechtsstaat en democratie onwaardig bestuur.

 

 

 

 

 

Maar hoe nu verder?

Eten is een eerste levensbehoefte
Nederland kent dankzij de ontwikkelingen in de agri-sector al decennia geen honger meer. Hier ga je niet aan tornen.

Het moet wel anders
Tegelijkertijd ziet iedereen dat het wel anders moet. Waarom moeten we asperges uit Peru laten invliegen, en waarom exporteren we ons hoge kwaliteitsvlees, terwijl we goedkope rommel uit Azië en Oekraïne importeren, waar de standaarden voor milieu en dierenwelzijn en kwaliteit van het eten veel lager liggen? En waarom betaal je in de winkel 40x zoveel als wat een boer ontvangt? Het moet echt anders.

Beste agri sector ter wereld: kansen
Dit is een discussie die je niet over, maar met de industrie voert. De Nederlandse agri-industrie is de meest efficiënte van de wereld: de laagste milieu-footprint, de hoogste kwaliteit, de hoogste standaard in dierenwelzijn. Het vlees uit eigen land heeft het laagste medicijngebruik, de groente de laagste gewasbeschermingmiddelen. Nederlands eten is het gezondst voor mensen en dieren. Het is inconsequent en hypocriet om als overheid in te stemmen met handelsverdragen die ongezonde kwaliteitsstandaarden uit het buitenland accepteren. Ongezond voor burgers en ongezond voor onze boeren en ongezond voor onze economie. Wederom de overheid die niet in het belang van Nederland handelt. Zo’n mooie sector help je niet om zeep. De wereld zit te springen om meer, veiliger en beter voedsel. Dat is een fantastische kans voor onze agri industrie om de wereld te voeden, en er is geld aan te verdienen voor de BV Nederland.

1) Overheid: los je eigen wanbeleid op, maar niet over de rug van boeren
Je begint ten eerste als agri-sector tegen de overheid te zeggen:

Dit stikstofprobleem hebben JULLIE veroorzaakt, en JULLIE lossen het ook op. Niet over onze rug, maar in samenspraak met ons. Wij hebben de meeste invloed op de uitstoot, dus wij bepalen. Jullie hebben je kans op zeggenschap met je wanbeleid verspeeld. Stikstof is te belangrijk om aan de overheid over te laten.

Niet alles kan. Misschien is 17 miljoen mensen wel teveel, op zo’n klein stukje. Misschien is zoveel nepnatuur wel teveel, in een industrieel, agrarisch en verstedelijkt land. Kijk breder.

2) De kansen liggen internationaal
Als overheid ga je vervolgens de boeren die in Nederland hun best doen de ruimte geven om zowel in Nederland en ook buiten Nederland te gaan produceren, met gelijke regels in heel Europa, met strenge regels voor importproducten voor een eerlijk speelveld. Onze kennis, onze techniek, om de wereld op schaal te voeden. Minder productie hier, maar no way dat we de Nederlandse positie in de agri-markt op gaan geven. We gaan onze voedselvoorziening en economie niet afhankelijk maken van boeren in andere landen, die er een potje van maken.

3) Natura2000 herzien
Ook ga je als overheid kritisch kijken naar Natura2000 gebieden. Kwamen die werkelijk in aanmerking voor die subsidies? Moeten we die nepnatuurgebieden niet eens herverkavelen? Nogmaals: de overheid heeft hier een puinzooi van gemaakt, dus de overheid lost dit ook op. Niets mee te maken dat Natura2000 terugdraaien van de EU niet mag. Je gaat maar op je blote knieën naar de EU, je zegt sorry en je betaalt het geld terug. Zelf. En je dwingt even soepele normen af als in Duitsland gelden.

4) Beter meten
Dan die metingen: als overheid eis je dat er nu werkelijk goede metingen gaan komen waarop je werkelijk beleid kan gaan bouwen.

5) Halveer de ambtenaren.
Ambtenaren en politici hebben deze crisis veroorzaakt.En ze maken het erger. Halveer de ambtenaren. Wij betalen er niet meer aan mee. Weg ook met de wanbestuurders. En nee PVV en FvD zijn geen alternatieven.

p.s. eet geen broccoli. Drie Kusjes van Zondag met Driekus. Wij gaan weer even luid boeren. En deurtje bellen. Met een trekker.

dingdong
Aanbellen met je trekker is helemaal hip. Dingdong! 🙂

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s