Oké

De herkomst van het woord ‘oké’
Door taalkundig historicus Driekus Vierkant

De herkomst van oké  begint 405 jaar geleden met Henry Hudson die op het Nederlandse VOC-schip ‘Halve Maen’ voorbij Manhattan de gelijknamige Hudson rivier op voer. Spelende Mohikaanse indianenkinderen stonden bij een bocht in de rivier stomverbaasd naar die grote boot te kijken. Hudson noemde dit gebied Kinderhoeck.

De Hollanders startten hier -net als op het puntje van Manhattan- een handelskolonie, voornamelijk in beverhuiden, later ook in fruit en gewassen. Mohikanen vertrokken door ruzie met andere Indianen, ondanks pogingen van de kolonisten tot het afdwingen van stabiliteit, want vrede was beter voor de (pels)handel. Zo was de Hollandse handelsgeest. De naam van deze nederzetting was Kinderhoeck.

(Oude) Kinderhoeck werd een van de belangrijkste handelsposten met Indianen en Europa. De situatie was in die tijd vrij stabiel in Nederland. In tegenstelling tot Engelsen hadden Nederlanders geen primaire behoefte aan koloniseren: het ging de WIC Heren XIX (waar Groningen overigens ook een zetel in had) puur om maximale winst uit de handel.

Door de explosieve toename van Engelse kolonisten viel Old Kinderhook, net als alle andere activiteiten in de regio uiteindelijk in Engelse handen, overigens alles in redelijk goed overleg. Ondanks pogingen van Fransen en Indianen om het gebied te controleren bleef het formeel Engels, maar taal en cultuur bleven er nog honderden jaren Nederlands. Het had overigens weinig gescheeld (één stem) of Nederlands was de voertaal in de Verenigde Staten van Amerika United States of America geweest.

Kratten met producten zoals appels die vanuit Old Kinderhook werden verhandeld (ondermeer naar Nieuw Amsterdam New York) voerden het stempel met de afkorting O.K. Al snel werd in de volksmond gerefereerd aan O.K. apples en O.K. beaver skin, als een heuse kwaliteitsaanduiding voor zowel de waar als de betrouwbare Nederlandse handelaren.

De 8e Amerikaanse president, -de eerste president officieel als Amerikaan geboren- de Nederlands sprekende Martin van Buren kwam uit Kinderhook. ‘Old Kinderhook’ was zijn bijnaam. ‘OK‘ was zelfs zijn campagne-slogan en hierdoor verspreidde de betekenis in de V.S. en ook ver over de grenzen. O.K. (oké, ok, okay) is wereldwijd een van de meest verspreide termen geworden: vrijwel overal kent men de betekenis. Pas wel op met de duim omhoog als bijgaand gebaar: het wordt in sommige werelddelen anders opgevat.

VanBuren was één van de grondleggers van de Democratische partij in de VS USA. Ondanks dat hij tegen de slavernij stemde hield hij zelf slaven, was hij verantwoordelijk voor deportatie van veel Indianen en deed niets tegen het uitmoorden van Mormonen omdat het stemmen zou kosten… Politici be zijn politici.

Advertenties